Home

Achtergrond 1 reactie

Hakselen in de achtertuin

Martin Limpens bouwde een Claas Jaguar 980 na op schaal 1:5. Het resultaat mag er zijn, zéker als je weet dat de hakselaar volledig uit metaal is vervaardigd. De precisie waarmee hij ook de pick-up, invoer en hakselkooi nabouwde is echt verbazingwekkend. Maar pas op! De échte climax komt wanneer Limpens de 4,5 pk-benzinemotor start en z’n radiograaf erbij pakt ...
Martin Limpens bij zijn Claas Jaguar 980 in 1:5 - Foto's: Matthijs Verhagen
Martin Limpens bij zijn Claas Jaguar 980 in 1:5 - Foto's: Matthijs Verhagen

Daar staat-ie dan. Anders dan bij de gemiddelde miniatuur kun je er niet omheen. Met 70 kilo en in schaal 1:5 staat er toch echt een serieus machientje van krap een meter lang op het terras. Na een ongelooflijke 3.000 uur bouwen is Limpens na 15 jaar tevreden. Of ja ... bijna dan. Zelfs al interesseert modelbouw je helemaal niets, dan nog is de manier waarop Martin Limpens in Beek (L.) over z’n bouwwerk vertelt gewoon boeiend. Zelf is hij dan ook vooral techneut, meer dan modelbouwer. “Wat ik maak, moet het ook echt doen”, zegt Limpens, die is opgeleid als draaier/frezer in de metaal en nu in het dagelijks leven als maintenance-engineer in de industrie werkt. De Limburger is absoluut gedreven, maar neemt z’n hobby tegelijk ook niet té serieus.

Onder de kap ligt een 4,5 pk Briggs&Stratton-benzinemotor. Deze zet z’n volle vermogen op het hakselaggregaat. Rijden doet de Claas elektrisch. Accu’s, motortje en differentieel komen van een oude, elektrische scootmobiel.
Onder de kap ligt een 4,5 pk Briggs&Stratton-benzinemotor. Deze zet z’n volle vermogen op het hakselaggregaat. Rijden doet de Claas elektrisch. Accu’s, motortje en differentieel komen van een oude, elektrische scootmobiel.

Begonnen als geintje

Dat heeft misschien wel te maken met het feit dat Limpens’ project begon als een geintje. “15 jaar geleden had ik net een eigen huis met een tuin. Toen heb ik een keer stellig tegen m’n vrienden gezegd dat ik een triplemaaier ging bouwen om het gazon te maaien.” Zo’n uitspraak blijft je natuurlijk achtervolgen. Limpens voegde de daad bij het woord. Een zelf te bouwen hakselaar, een Claas Jaguar 800, zou de triplemaaier dragen en aandrijven, zoals je dat destijds wel vaker zag.

Het was de start van zijn project. De schaal baseerde hij op de banden die hij via-via beschikbaar had. 1:5 was de uitkomst. Limpens: “Een gelukje is dat hij op deze schaal nog nét door de deur past.” Verder kocht hij een 1:32 schaalmodel als voorbeeld. Limpens trekt een plakboek uit de kast, met wat plaatjes uit het tijdperk waarin digitale fotografie nog niet de standaard was.


  • Onderdelen kopen deed de bouwer niet. Alles is huisvlijt. De zwaailamp is opgebouwd uit ledjes, aangestuurd door een relais in rondgaande beweging. Het kunststof kapje draaide Limpens zelf op de draaibank.

    Onderdelen kopen deed de bouwer niet. Alles is huisvlijt. De zwaailamp is opgebouwd uit ledjes, aangestuurd door een relais in rondgaande beweging. Het kunststof kapje draaide Limpens zelf op de draaibank.

  • Oorspronkelijk bouwde Limpens zijn miniatuur met een hydraulische rijaandrijving. Dat werd teveel geknoei met olie. Nu zijn veel functies pneumatisch bediend. Oorspronkelijk bouwde hij zélfs de compressor volledig zelf.

    Oorspronkelijk bouwde Limpens zijn miniatuur met een hydraulische rijaandrijving. Dat werd teveel geknoei met olie. Nu zijn veel functies pneumatisch bediend. Oorspronkelijk bouwde hij zélfs de compressor volledig zelf.

Helemaal uit metaal

Als metaalman was het voor Limpens geen vraag: het te bouwen model zou volledig van metaal worden. Dat gaat ver. Zo zijn zelfs de velgen eigenhandig gewalst, gelast en nabewerkt. Vanwege de aparte schaal was er simpelweg niets te koop, of was Limpens nét niet tevreden met hoe het eruit zag. Maar zelf maken was tegelijk ook het goedkoopst. In de beginjaren werkte hij enkele avonden in de week, de hele zaterdag én een halve zondag aan z’n Jaguar. Er waren ook periodes dat hij het beu was, of te druk met andere dingen. Dan verdween de Claas een paar weken in de schuur.

Toch gaf hij nooit op. Net toen de machine bijna klaar was om te spuiten, kwam Claas echter met de 900-serie. Een totaal vernieuwde machine met een veel moderner uiterlijk. Limpens: “Ik was toen met diezelfde vrienden op de Agritechnica. Die hebben me toen wel voor de gek gehouden ja.” Hij kan er hartelijk om lachen. Tegelijk bedacht hij zich geen seconde, en begon grotendeels opnieuw. “Ik vond het toen zonde om net een oud model na te maken. De beplating heb ik nog op zolder liggen, weggooien vond ik zonde”, blikt de bouwer terug.


  • De pick-up is mechanisch aangedreven en werkt volledig als origineel. Dus inclusief curvebaan! De bouw was een monnikenklus. De tanden zijn gemaakt van aluminium lasdraad.

    De pick-up is mechanisch aangedreven en werkt volledig als origineel. Dus inclusief curvebaan! De bouw was een monnikenklus. De tanden zijn gemaakt van aluminium lasdraad.

  • Via een haakse overbrenging drijven V-snaren het hakselaggregaat rechtstreeks aan. Als messenkooi gebruikte Limpens een mantelkopfrees. De Claas hakselt dus echt. Met 5 pk erachter is een takje zó weg. Ook een stalen strip vreet hij op. Geen speelgoed dus.

    Via een haakse overbrenging drijven V-snaren het hakselaggregaat rechtstreeks aan. Als messenkooi gebruikte Limpens een mantelkopfrees. De Claas hakselt dus echt. Met 5 pk erachter is een takje zó weg. Ook een stalen strip vreet hij op. Geen speelgoed dus.

  • Ook hier een grenzeloze detaillering. Let op de breedte- en diepteverstelling van het loopwiel. De pick-up was acht jaar geleden klaar. In 2016 was de hakselaar technisch werkend. Limpens maakte het zichzelf niet gemakkelijk door alles volledig zelf uit metaal te maken.

    Ook hier een grenzeloze detaillering. Let op de breedte- en diepteverstelling van het loopwiel. De pick-up was acht jaar geleden klaar. In 2016 was de hakselaar technisch werkend. Limpens maakte het zichzelf niet gemakkelijk door alles volledig zelf uit metaal te maken.

Tegelijk met het nieuwe uiterlijk begon Limpens technisch weer allerlei verbeteringen door te voeren. Zo ging de hydraulische rijaandrijving eruit. Die leverde toch teveel geknoei op. De rijaandrijving is nu elektrisch, de andere bediening pneumatisch. Accu’s, motor en voorasdifferentieel komen grotendeels van een gesloopte scootmobiel. Limpens bouwde zélfs een compressor naar eigen ontwerp, maar die verbruikte te veel vermogen van de motor. “Toen heb ik er toch maar eentje van de bouwmarkt ingebouwd”, zegt hij alsof hij hiermee een ernstige concessie deed.

Elektrisch in plaats van hydraulisch

De basis en de pick-up bleven uiteraard. Het nabouwen van die pick-up was zo tijdrovend dat de Limburger daar niet nog eens aan wilde. De detaillering gaat ver, niet alleen (zoals trouwens de hele machine) optisch, maar ook technisch. Zo beschikt de miniatuur-pick-up over een curvebaan, net als de echte. De tanden zijn stuk voor stuk gevormd uit lasdraad. Werkelijk alle details kloppen. Limpens gooit het aandrijfasje los en bouwt de pick-up af. Een niet van echt te onderscheiden invoer komt tevoorschijn, compleet met V-snaar-aandrijving. De maker vertelt verder: “De blazer en het hakselkanaal heb ik precies nagebouwd van het origineel. Als messenkooi heb ik een bestaande mantelkopfrees gebruikt. Want hij moet het wel doen hé”, zegt hij alsof dat vanzelfsprekend is.

De afstandsbediening stamt van een oude, radiografisch bestuurbare helikopter. Die had voldoende functies om de hele hakselaar te bedienen. “En tegelijk ook de draadloze deurbel van de buren trouwens”, lacht Limpens.
De afstandsbediening stamt van een oude, radiografisch bestuurbare helikopter. Die had voldoende functies om de hele hakselaar te bedienen. “En tegelijk ook de draadloze deurbel van de buren trouwens”, lacht Limpens.

Als je denkt alles gezien te hebben, opent Limpens een klepje achter op de Claas. Hij haalt er warempel een trekkoord uit tevoorschijn. 1 en 1 = 2, en inderdaad hoor: als ware het een grasmaaier, trekt Limpens z’n hakselaar aan. Via een haakse overbrenging zet de 4,5 pk sterke Briggs&Stratton zijn vermogen rechtsreeks op de hakselkooi, invoer en pick-upaandrijving. En ja: uiteraard is er een elektrische toerentalregeling. Natuurlijk is alles radiografisch te bedienen doordat luchtcilindertjes de V-snaren op spanning zetten.


  • De rijaandrijving is nu elektrisch, de andere bediening pneumatisch. Accu's, motor en voorasdifferentieel komen grotendeels van een gesloopte scootmobiel.

    De rijaandrijving is nu elektrisch, de andere bediening pneumatisch. Accu's, motor en voorasdifferentieel komen grotendeels van een gesloopte scootmobiel.

  • Limpens is een perfectionist, legde de lat bizar hoog voor zichzelf. De detaillering is ongekend. Let op de tredeverlichting bij de instap, de breedtelampen en de gevarenstickers. Niet van echt te onderscheiden.

    Limpens is een perfectionist, legde de lat bizar hoog voor zichzelf. De detaillering is ongekend. Let op de tredeverlichting bij de instap, de breedtelampen en de gevarenstickers. Niet van echt te onderscheiden.

Echt hakselen in de tuin

Nu willen we het zien ook. Limpens toert z’n Claas op. Even het motorgeluid wegdenken, en dan klopt zélfs het geluid van de optoerende hakselkooi. Dit is géén speelgoed. Het zwad van zojuist neergelegd hooi komt, verpulverd tot stof, in een strakke straal de pijp uit. “Het bouwen is leuker dan het hebben. Hij staat nu in de garage, en ja, wat moet je er eigenlijk mee? Ik ben niet iemand die in het weekend naar een evenement gaat om ermee te spelen.”

Martin Limpens overweegt daarom alsnog de befaamde triplemaaier af te bouwen, zodat hij daadwerkelijk het gazon kan maaien. De techniek blijft leidend. “In dezelfde schaal zou die maaier dan 1,80 meter breed zijn. Eerder was dat allemaal te zwaar. Maar inmiddels zijn er compacte, sterke elektromotortjes waarmee ik het zou moeten kunnen maken.”

Hakselen in de achtertuin

‘Old school’ modellenbouwer
Martin Limpens (40) richtte thuis in de garage een complete werkplaats in om zijn Claas te bouwen. Hier staan onder andere een draaibank, lasapparatuur en sinds kort zelfs een freesbank. Zelf maken uit metaal is de sport voor Limpens én tevens zijn oorspronkelijke vakgebied. “Je zou onderdelen nu snel en gemakkelijk kunnen laten 3D-printen, maar dat heb ik bewust nooit gedaan.” Limpens sleutelt het liever echt old school.
Op dit moment werkt hij aan een Fendt 1050 Vario in schaal 1:4. De bedoeling is een elektrische trekker waar zijn zoon rondjes op kan maken. Het streven van de perfectionist is om zich deze keer niet in de details te verliezen. Het is de vraag of dat gaan lukken, getuige het feit dat hij momenteel werkt aan de natuurgetrouwe onafhankelijke voorwielophanging inclusief vering.
Een miniatuur in schaal 1:32 dient ook hier als basis. Vervolgens maakt Limpens een opzetje in karton van een bepaald onderdeel, om een idee te krijgen van de vorm. Dat maakt hij dan na uit aluminium. “Platen knippen, zetten en lassen. Dat houdt het leuk en ook betaalbaar.”

Hakselen in de achtertuin

Eén reactie

Of registreer je om te kunnen reageren.